Mijn allereerste ontmoetingen in een zorgcentrum voor mensen met dementie heeft grote indruk op me gemaakt. Het is alweer enige tijd geleden. Samen met mijn Clownsmaatje Mimi bezochten we meerdere afdelingen binnen een zorginstelling. Een van de afdelingen had twee huiskamers waar meerdere mensen zaten. Beide huiskamers brachten we een bezoek met prachtige ontmoetingen als gevolg.
Voordat we begonnen werden we door het zorg personeel gevraagd langs een man te gaan die bedlegerig was. ‘Hij reageert niet hoor, is heel erg in zijn eigen wereld en maakt alleen maar lawaai’, zeiden de dames. Met lawaai bedoelde ze geluid, dat hadden wij inmiddels ook gehoord. Het was een vooral monotoon geluid waarbij hij steeds zijn hand naar zijn mond bewoog. We lachten en knikten vriendelijke naar de dames op de gang en liepen langzaam zijn kamer binnen. Clown Mimi speelde een rustgevend en zacht melodietje op de ukelele. Samen neuriën we zachtjes mee met deze tonen.
In een niet al te grote kamer lag een lieve man op bed, met zijn rechterarm half op zijn buik en zijn linker hand ging steeds op en neer naar zijn mond. Nog steeds maakte hij een monotoon geluid. We gingen naast zijn bed staan en merkten op dat hij ons ook zag. Nog steeds neuriënd en spelend op de ukelele. Ik knielde langzaam naast hem neer. Hij draaide langzaam zijn hoofd naar mij,het contact was gemaakt. Ik raakte met mijn hand zijn rechterhand aan. Hij voelde warm. Ik wreef zachtjes over zijn hand om vervolgens langzaam over zijn arm richting zijn wang te gaan. Ik aaide zijn wang, hij bleef me aan kijken. Maakte nog steeds dezelfde geluiden en bewegingen.
De muziek van de ukelele deed iets met deze man. Wij speelde en neuriede nog steeds hetzelfde deuntje. Inmiddels van Clown Mimi aan de andere kant van het bed gaan staan en dat was de man niet ontgaan. Hij draaide zijn hoofd richting Mimi. Hij was gefascineerd door de muziek die in zijn kamer klonk. Zelf zo erg dat hij enige tijd later stopte met het monotone geluid dat hij al uren maakte. Er viel voor even een moment van rust over hem heen.
Inmiddels was het ons niet ontgaan dat op de gang en in de deuropening verschillende zorgmedewerkers zich hadden verzameld om het spel met verbazing te aanschouwen. Tot tranen geroerd dat wij deze lieve man voor even stil hebben gekregen door er alleen maar te zijn, te kijken en muziek te maken. Het heeft veel los gemaakt. Niet alleen bij de zorgmedewerkers maar zeker ook bij ons. Op de gang moesten we zelf ook even tot bezinning komen voordat we de huiskamers konden betreden.
In een van de huiskamers, al waren het stuk voor stuk prachtige en waardevolle ontmoetingen, zat een vrouw in een stoel. Iets wat afgezonderd van de rest, een plekje waar ze de hele ruimte kon overzien. Bij binnenkomst had ik al gelijk contact met deze dame. Ze had een donkere blik, alsof ze boos was. Niet wetende hoe iemand reageert als je dichterbij komt had ik nu wel extra zenuwen.
Haar blik beangstigde me. Want als ze echt boos is, heb je werkelijk geen idee hoe ze reageert. En voor zo’n eerste bezoek aan een zorginstelling ga je misschien liever deze wat lastige ontmoetingen uit de weg. Langzaam liep ik haar kant op, want ze trok nou eenmaal mijn aandacht en ik blijkbaar die van haar. Nog steeds keek ze donker uit haar ogen.
Ik knielde voor haar neer zodat onze gezichten op dezelfde hoogte zaten. We keken elkaar nu recht aan. Uit mijn tas pakte ik een jongleer doekje en verstopte deze in mijn hand. De vrouw keek me strak aan, ik lachte met een gesloten mond naar haar. Iets wat ik eigenlijk de hele tijd deed. Mijn handen bracht ik iets meer omhoog en vouwde heel langzaam mijn handen open. Het jongleerdoekje popte als een bloeiende bloem uit mijn hand. De enige geluiden die ik maakte waren een ‘ohh’ en ‘mooi’ als reactie op het ontpoppen van de bloem en herhaalde dit enkele keren. Ik had haar aandacht, ze wilde het doekje hebben. Langzaam bewoog ik het doekje tussen onze gezichten in. Ze bleef me strak aankijken. Door het doekje heen konden we elkaar blijven zien. Langzaam verplaatste ik het doekje over mijn hoofd. Het hing nu voor mijn gezicht. Vervolgens trok ik het rustig voor mijn gezicht weg. Ook dit herhaalde ik een aantal keer. Totdat ze naar voren kwam in haar stoel en zelf het doekje voor mijn gezicht weg trok om het vervolgens in haar mond te willen stoppen. Ook dit herhaalde zich een aantal keer tot ik weer een stapje verder ging. Benieuwd of ik het doekje ook voor haar gezicht kon hangen. Ik plaatste het doekje dichterbij haar gezicht en nog steeds keken we elkaar aan. Ik zat nu nog dichter bij en haar eerst zo donkere ogen werden al zachter. Het lukt me om het voor haar gezicht te hangen en langzaam weer naar beneden te trekken. Zelfs dit kon ik een aantal keer herhalen. We waren echt aan het spelen samen. Haar harde blik was veel zachter en ze genoot zichtbaar van de aandacht die ze van me kreeg. Er was nog een laatste stap die ik samen wilde zetten. Het jongleerdoekje over onze hoofden leggen en samen verstoppen onder het doekje. Langzaam kroop ik dichterbij en plaatste het doekje over onze hoofden. We keken elkaar aan, ik lachte naar haar en knikte met mijn hoofd, met de gedachte het is goed. Ik zakte langzaam terug op mijn knieën en met een liefdevolle blik nam ik afscheid. Het was genoeg geweest, ook voor haar. Samen zijn we wel twintig minuten in haar wereld geweest.
Het bijzondere aan deze ontmoeting was dat een van de zorgmedewerkers ons heeft gefilmd voor de familie. Het was blijkbaar bijzonder dat de vrouw zo reageerde. Ze wilde dit graag delen met haar familie. En laten zien dat het een waardevol bezoek is geweest en echt iets met haar heeft gedaan. Voor mij alleen maar complimenten, ik breng iets waardevols. Een bezoek die ik altijd bij me zal dragen.
